47 yıl önce bugün, 14 Ekim 1979’da Ordu’nun Fatsa ilçesinde tarihe geçen bir seçim yaşandı. Bağımsız aday olarak yarışan ve halk arasında “Terzi Fikri” olarak bilinen Fikri Sönmez, oyların yüzde 60,85’ini alarak belediye başkanı seçildi. O gün, sadece bir seçim kazanılmamış, aynı zamanda Türkiye’de halkın yönetime katılımı adına yeni bir sayfa açılmıştı.
Fikri Sönmez, seçildikten sonra Fatsa’yı 11 bölgeye ayırdı ve her bölge için halk komiteleri kurdu. Bu komiteler, belediyenin çalışmalarını denetliyor, halkın taleplerini doğrudan yönetime iletiyor, düzenli toplantılarla şeffaflığı sağlıyordu. Böylece Fatsa’da yönetim, halkla birlikte şekillenmeye başladı. Terzi Fikri, halkın sadece oy veren değil, yönetime ortak olan bir aktör olduğunu gösterdi.
Ancak bu demokratik ve katılımcı yönetim anlayışı, dönemin siyasi atmosferinde kabul görmedi. 11 Temmuz 1980’de Türk Silahlı Kuvvetleri’nin gerçekleştirdiği Nokta Operasyonu ile Fatsa’da askeri müdahale yaşandı. Fikri Sönmez, “komünist yönetim” iddiasıyla görevden alındı ve tutuklandı. Operasyon sonrası 300 vatandaş gözaltına alındı, binlerce kişi yargılandı. Bu süreç, sadece Fatsa’yı değil, Türkiye’nin demokrasi ve halk yönetimi deneyimini de derinden etkiledi.
Fikri Sönmez, 4 Mayıs 1985’te cezaevinde geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. Ancak onun bıraktığı miras, Fatsa’da halkın kendi kaderini tayin etme iradesinin simgesi olarak yaşamaya devam ediyor.
Bir şairin dediği gibi:
“Terzi Fikri öyle bir giysi dikti ki Fatsa’ya,
O Gürcü öyle bir gürledi ki arkadaşlarıyla,
Noktalar, noktalı virgüller, askeri operasyonlar,
Kimseler çıkaramaz Fatsa’nın sırtından!
Emek hakkının sımsıcak çıplaklığını.”
Terzi Fikri’nin hikayesi, sadece bir belediye başkanının değil, halkın kendi gücünü keşfetmesinin, dayanışmanın ve demokrasi mücadelesinin öyküsüdür. Bugün, onun cesaretinden ve halkla kurduğu güçlü bağdan ilham alarak, katılımcı yönetim modellerini yeniden düşünmek ve geliştirmek hepimizin görevi.
Yorumlar